Przewodnik po Chiny - Państwo Środka

Chiny leżą w zasięgu 3 stref klimatycznych: zwrotnikowej (południowe wybrzeża oraz wyspa Hajnan), podzwrotnikowej (zachodnia, środkowa i wschodnia część kraju) oraz umiarkowanej (północne i północno-wschodnie Chiny).

Południowym wiatrom letniego monsunu towarzyszą wysoka temperatura i wilgotność powietrza oraz duże opady w części południowo-wschodniej. Około 75% rocznej sumy opadów na tym terenie spada od maja do października. W kierunku północno-zachodnim pora deszczowa ulega skróceniu. Na północy lato jest krótsze, chociaż w lipcu temperatura i wilgotność powietrza mogą osiągnąć podobne wartości jak na południu.

W zimie ostre północne wiatry znad Syberii przynoszą mroźne powietrze na obszar większej części zachodnich i północnych Chin. W tym samym czasie na południowym wschodzie jest ciepło i sucho. W czasie lata wybrzeże południowo-wschodnie jest nękane przez cyklony tropikalne i tajfuny, a obfite opady na wschodnich nizinach powodują katastrofalne powodzie.

Roślinność

Flora Chin jest bardzo bogata i różnorodna. Naturalne zbiorowiska leśne zostały w większości zajęte przez pola uprawne, przez co stanowią one dziś tylko 12% powierzchni kraju. Na północnym wschodzie w Wielkim Chinganie występuje tajga sosnowo-modrzewiowa przechodząca na południu w dębowo-sosnowe lasy mieszane. Na południe od Jangcy znajdują się lasy z drzewami zimozielonymi (m.in. sosny, kuinghamie i cyprysy). W Górach Południowochińskich wiecznie zielone lasy z drzewami tungowymi, kamforowcami, wawrzynami i zaroślami bambusowymi. Na wybrzeżu Morza Południowochińskiego i przybrzeżnych wyspach występują wiecznie zielone lasy zwrotnikowe, bogate w palmy, bambusy, liany i epifity. Wyżyny i kotliny północnych i północno-zachodnich Chin porastają stepy. Zachodnią część Mongolii Wewnętrznej i Wyżyny Sińciańskiej zajmują półpustynie i pustynie, a Wyżyny Tybetańskiej  - wysokogórskie stepy i pustynie. W chińskich górach zaznacza się piętrowy układ roślinności. W Chinach przetrwało wiele reliktów flory m.in. miłorząb i metasekwoja. Z Chin wywodzi się również wiele roślin użytkowych, takich jak brzoskwinie czy herbata.

Zwierzęta

Świat zwierząt jest podobnie zróżnicowany. Kilka gatunków występujących w Tybecie i jego okolicach jest unikatowych, jak spokrewniony z piżmowołem - takin. Lasy w południowym Tybecie i Kotlinie Syczuańskiej zamieszkuje panda mała. Jej "niedźwiedziopodobny" krewny, czyli panda wielka, żyje tylko w bambusowych lasach Syczuanu i jest najrzadszym gatunkiem na świecie. Na północy spotkać można dzikie osły, gazele, wilki i wielbłady dwugarbne. Na południowym wschodzie typowymi ssakami są lampart, tygrys, cyweta indyjska i małpy.

Ustrój polityczny

Od 1949 r. Chiny są państwem jednopartyjnym, w którym Komunistyczna Partia Chin ma wpływ na większość aspektów życia poprzez kontrolę związków zawodowyvh oraz organizacji młodzieżowych i społecznych. Skomplikowany jest chiński system podziału administracyjnego. Kraj podzielono na prowincje i trzy miasta wydzielone: Pekin, Tiencin i Szanghaj. Jednostki te dzielą się na prefektury, te zaś na okręgi i wiele innych mniejszych jednostek.

Ludność

Pomimo że ludność narodowości Han stanowi 92% ogółu ludności, to oprócz nich zamieszkuje tu jeszcze 55 mniejszości narodowych. Najliczniejszą mniejszością jest 13-milionowa grupa Czuangów. Przy tak dużej liczbie mniejszości narodowych oszałamiająca jest liczba języków i dialektów. Nawet chiński ma wiele odmian. Dominującym językiem rozumianym w całych Chinach jest mandarin. Wszystkie odmiany chińskiego korzystają tylko z jednego języka pisanego.

Tradycyjne chińskie religie i filozofie, zwłaszcza taoizm i konfucjonizm, są otwarcie praktykowane przez ok. 1/5 ludności; mniejszości chrześcijańskie skupiają głównie protestantów i około 3 milionów chińskich katolików.

Źródła: pl.wikipedia.org/wiki/Chi%C5%84ska_Republika_Ludowa

www.globtroter.pl

P. Gardner, A. Scott, M. Scott Rohan, A. Shackleton, Geografia Państw Świata, Warszawa 1994.