Szukasz wycieczki? Masz dodatkowe pytania? Zadzwoń

lub napisz

 message
Cena całkowita
Rezerwuj
cellphone519 195 695

Z nami zaplanujesz udane wakacje!Spełniamy wakacyjne marzenia od 2004 roku!

Infolinia i rezerwacja pon.-pt. 8:30-20:00; sob.-nd. 10:00-18:00

Węgry - czerwień papryki, Przewodnik po Budapeszt - flaga

Przewodnik po Budapeszt

 Wszystkie przewodniki

Przewodniki po regionach na Węgrzech

Pozycja submenu
Przewodnik po Budapeszt

Stolica Republiki Węgierskiej liczy ponad dwa miliony mieszkańców, dokładnie jedną piątą ludności Węgier i zajmuje 525 km² powierzchni. Z tego 173 km² przypada na górzystą Budę i Obudę położone po prawej stronie płynącego przez miasto Dunaju, a 352 km² - na płaski Peszt po lewej stronie rzeki. Budapeszt powstał w 1873 r. z połączenia trzech miast – Budy, Obudy i Pesztu. Jest miastem dziewięciu wzgórz, z którego najwyższe – Góra Jana (János-hegy) liczy 529 m n.p.m. 

 

Budapeszt, nazywany małym Paryżem Europy środkowo-wschodniej, szczyci się zabytkami nie tylko rodzimej, tysiącstuletniej węgierskiej kultury, ale również obiektami pochodzącymi ze znacznie wcześniejszych, rzymskich czasów, a także z okresu panowania Turków w XVI i XVII w. W najnowszych czasach duży wpływ na ukształtowanie miasta miał dualistyczny związek z Austrią. Stąd niezwykłe bogactwo zbudowanych w różnych stylach gmachów, świątyń i muzeów.

 

W Budapeszcie jest aż 60 muzeów i galerii, w których zgromadzono zbiory dzieł sztuki własnej i światowej, prezentujące rozwój różnych dziedzin życia. Na cele muzealne zostały też przeznaczone w 1980 r. przestronne wnętrza Zamku Królewskiego. W największych muzeach – Muzeum Narodowym, Galerii Narodowej i Muzeum Historii Budapesztu – często urządzane są okazjonalne wystawy, które cieszą się dużym zainteresowaniem mieszkańców miasta i turystów.

 

Zachowało się niewiele średniowiecznych i renesansowych kościołów, gdyż w czasie 150-letniego panowania Turcy zamienili świątynie na meczety, a te zostały zniszczone podczas ataku wojsk chrześcijańskich na Budę i Peszt. Większość świątyń skupiona jest w centrum Budy i Pesztu. Na obrzeżach znajduje się zaledwie kilka obiektów sakralnych o wyróżniającej się architekturze.

 

Budapeszt jest jednym z największych miast-kąpielisk w Europie i w 1934 r. został uznany za uzdrowisko. Z 80 naturalnych źródeł wypływa codziennie 80 milionów litrów bogatej w minerały, gorącej wody. Największe skupiska naturalnych źródeł znajdują się u stóp Góry Gellérta, przy nabrzeżu mostu Małgorzaty po stronie Budy i w dalekiej Obudzie. Czwartym skupiskiem jest Wyspa Małgorzaty. Budapeszt od stuleci w pełni wykorzystuje swoje naturalne bogactwo, dysponując czterdziestoma rozmaitych łaźniami, kąpieliskami oraz pływalniami.

 

Budę z Pesztem łączy siedem mostów drogowych. Zbudowane w różnych latach i różnych stylach stworzyły wspaniałą panoramę, którą najlepiej podziwia się z Góry Gellérta.

 

Budapeszt w pełni wykorzystał możliwości, jakie stworzyła rzeka. Wszystkie najważniejsze i najpiękniejsze gmachy Budy i Pesztu – Zamek Królewski, pałace starówki, parlament i kościoły – stoją wzdłuż Dunaju, na jego obu brzegach.

 

WZGÓRZE  ZAMKOWE  I  STARE  MIASTO

Góra nazwana Budą, na której zbudowano zamek i na której wokół kościoła Macieja rozlokowało się miasto, ma 1,5 km długości, 0,5  km szerokości (w najszerszym miejscu), a wznosi się 180 m n.p.m. Pod koniec II wojny światowej niemal wszystkie domy starówki zostały zniszczone, a Zamek Królewski całkowicie spalony. Po wojnie zamek i starówkę zrekonstruowano, przywracając tej części miasta dawny blask.

 

Zamek Królewski – dzisiejszy kształt uzyskał po zniszczeniu w lutym 1945 r. Węgierscy archeolodzy i historycy opracowali koncepcję odsłonięcia zburzonego w XVII w. gotyckiego pałacu, na którego gruzach swoje monumentalne gmachy postawili Habsburgowie. Zrekonstruowano mury obronne i komnaty królewskie, odbudowano  wszystkie skrzydła pałacu.

 

Muzeum Historii Budapesztu – Od momentu zjednoczenia miasta w 1873 r. zaczęto gromadzić zbiory dotyczące dziejów stolicy Węgier. Muzeum eksponuje je w kilku miejscach. Znajdują się tu cztery stałe ekspozycje, m.in.: "Pałac Królewski średniowiecznej Budy" (na wystawie prezentowane są autentyczne przedmioty, broń i pieczęcie; gotyckie rzeźby, które zdobiły królewskie komnaty), "Budapeszt w średniowieczu" (rozwój osad od czasów rzymskich aż do osiedlenia się Węgrów w XIII w., archeologiczne wykopaliska Budapesztu).

 

Węgierska Galeria Narodowa utworzona w 1957 r. przejęła gromadzone od 1839 r. przez różne towarzystwa miłośników sztuk pięknych, zbiory eksponowane do tej pory w Muzeum Narodowym i Muzeum Sztuk Pięknych. W 1975 r. na siedzibę Galerii Narodowej przeznaczono wychodzące na Dunaj, reprezentacyjne skrzydła pałacowe Zamku Królewskiego. Dzięki temu można było utworzyć sześć stałych wystaw prezentujących najwartościowsze dzieła węgierskiej sztuki. Dzieła, eksponowane na tych wystawach, dają pełen przegląd węgierskiej sztuki od wczesnego średniowiecza po dzień dzisiejszy. 

 

Starówka jest cennym zabytkiem, chlubą Budapesztu i całych Węgier, dowodem wielkich kulturowych tradycji i materialnych możliwości narodu. Wielokrotnie niszczona, zawsze była odbudowywana, a po II wojnie światowej starannie ją  zrekonstruowano według dawnych wzorów. Wyłączona z ruchu kołowego, z licznymi – acz drogimi – restauracjami i kawiarniami, jest głównym celem turystów.

 

Plac Trójcy Świętej – Centralnym punktem starówki jest plac, na którym stoi barokowy obelisk Trójcy Świętej dla upamiętnienia epidemii dżumy, która dotknęła mieszkańców Budy.

 

Katedrę Królewską Najświętszej Marii Panny budowano etapami przez wiele lat, od XIII do XV w. Ostateczny kształt architektoniczny otrzymała w czasie panowania Zygmunta Luksemburskiego. W 1541 r. Turcy po zajęciu Budy przekształcili świątynię w Bujuk Dżami, czyli Wielki Meczet. W czasie szturmu Budy przez wojska chrześcijańskie kościół został zniszczony i w trakcie odbudowy w stylu barokowym usunięto wszystkie tureckie elementy. W 1723 r. najpierw pożar, a następnie uderzenie pioruna uszkodziły budowlę i po przebudowie w XIX w. kościół otrzymał dzisiejszą neogotycką formę.

 

Plac Bramy Wiedeńskiej – Plac ten zwano kiedyś Sobotnim, ponieważ co sobotę odbywały się tu targi. Przez bramę przy placu wiodła główna droga do Wiednia. Bramę tę po wielokrotnych zniszczeniach rozebrano ostatecznie w 1896 r., a dzisiejszy kształt – na wzór dawnego – otrzymała w 250 rocznicę odbicia Budy z rąk Turków.

 

[ koniec strony ]

GÓRA  GELLÉRTA  I  TABÁN

Stromo wznosząca się Góra Gellérta jest prawdziwą ozdobą miasta; stąd, z wysokości 140 m nad płynącym poniżej Dunajem, roztacza się piękny widok na cały Budapeszt.

 

Góra Gellérta długo miała złą sławę. Właśnie tutaj brat króla Stefana, książę Vata, wzniecił pogański bunt i kazał strącić ze skały do Dunaju biskupa Gellérta. W średniowieczu odbywały się na górze sabaty czarownic. Turcy zbudowali tu małą warownię, aby mieć lepszą kontrolę nad Budą. Austriacy, po stłumieniu rewolucji Wiosny Ludów, wznieśli na szczycie ponurą cytadelę, która miała być postrachem dla całych Węgier. Dopiero pod koniec XIX w., kiedy na górze zaczęto urządzać majówki, zmienił się jej charakter. W 1967 r. tereny wokół cytadeli zamieniono na piękny park.

 

Hotel i kąpielisko Gellérta – W latach 1912-1918 u stóp góry zbudowano modernistyczno-secesyjny hotel i kąpielisko uzdrowiskowe. Oprócz hotelu, restauracji i kawiarni mieści się tu Zakład Wodoleczniczy z nowoczesnymi urządzeniami w secesyjnych wnętrzach.

 

Statua Wolności – Górujący nad miastem monument, ustawiony na szczycie Góry Gellérta, jest dziełem wybitnego węgierskiego rzeźbiarza Zsigmonda Kisfaludi Stróbla. Statuę postawiono dla upamiętnienia wyzwolenia Budapesztu przez wojska radzieckie w 1945 r. Centralną postacią pomnika jest kobieta unosząca liść palmowy. U stóp postumentu znajdują się dwie kompozycje alegoryczne przedstawiające walkę ze złem oraz postęp. 

 

Tabán – zamknięty jest z trzech stron górami: Górą Zamkową, Górą Słoneczną i Górą  Gellérta. W tym miejscu Dunaj staje się najwęższy, dlatego tu właśnie istniały przeprawy przez rzekę, ułatwiające komunikację. Naturalne warunki sprawiły, że Tabán stał się jednym z pierwszych miejsc, na którym zaczęli osiedlać się ludzie. Z XV w. pochodzi pierwszy przekaz o istnieniu tu gorących kąpielisk. Z biegiem czasu malownicza osada podupadała. W 1930 r. zburzono stary, rozpadający się Tabán z dużą liczbą małych knajpek oraz winiarni i na tym miejscu powstały tereny zieleni. 

 

PODZAMCZE

Między Górą Zamkową a brzegiem Dunaju, na dość wąskim pasie podzamcza, leży dzielnica, którą już w średniowieczu z powodu stałych powodzi nazwano Viziváros – Wodne Miasto. Rozpościera się między dwoma mostami: Łańcuchowym i Małgorzaty, a pięknie rysujące się wieże kościołów Viziváros niezwykle współgrają z Basztą Rybacką i wieżami kościoła Macieja, tworząc wspaniałą panoramę tej części miasta.

 

Główna ulica Wodnego Miasta – Föutca – prowadzi w głąb tej malowniczej dzielnicy z ciekawymi barokowymi zabytkami, wieloma restauracjami i kawiarniami oraz promenadą wzdłuż Dunaju, skąd można podziwiać panoramę Pesztu z parlamentem na pierwszym planie. Na skwerku przed zjazdem z mostu Łańcuchowego do tunelu ustawiono zerowy kamień kilometrowy, od którego liczone są wszystkie odległości na drogach węgierskich.

 

Plac Batthyányego jest jednym z najciekawszych placów prawobrzeżnego Budapesztu. Roztacza się stąd piękny widok na Dunaj i na parlament. Nazywano go niegdyś Górnym Rynkiem i zawsze był centralnym miejscem Wodnego Miasta.

 

Kościół św. Anny – Budowę tego jezuickiego, barokowego kościoła, jednego z najpiękniejszych w Budapeszcie, rozpoczął w 1740 r. Kristóf Hámon. Po jego śmierci prace kontynuował Mátyas Nepauer. Niestety, trzęsienie ziemi w 1763 r. znacznie uszkodziło budowlę, a kasta zakonu jezuitów w 10 lat później dodatkowo opóźniła zakończenie budowy. Z tych względów kościół poświęcono dopiero w 1805 r. i oddano do użytku jako parafialny Wodnego Miasta.

 

WOKÓŁ  PARLAMENTU

 

Pod koniec XVIII w. rozbudowa Pesztu przekroczyła granice wytyczone niegdyś przez średniowieczne mury obronne. Na terenach, niegdyś bezładnie zabudowanych gospodarstwami wiejskimi, z biegiem czasu przekształcających się powoli w organizm miejski, powstały najważniejsze gmachy stolicy Węgier – pałac Akademii Nauk, Bank Narodowy, bazylika św. Stefana, opera, parlament oraz pałace – Sprawiedliwości i Rolnictwa. Obok tych monumentalnych budynków wzniesiono wiele pięknych klasycystycznych kamienic, na przykład przy ulicach Akadémia, Nádor, Okróber, z malowniczymi podwórkami i charakterystycznymi wewnętrznymi galeriami, z których wchodzi się bezpośrednio do mieszkań.

 

Plac Kossutha – Jest to reprezentacyjny plac Budapesztu, na którym odbywają się powitania oficjalnych gości odwiedzających Węgry oraz uroczystości państwowe. Plac powstał w trakcie porządkowania miasta w ubiegłym stuleciu. Chodziło o stworzenie odpowiedniej perspektywy do wspaniałego gmachu parlamentu, ukończonego w 1902 r.

 

Gmach parlamentu, największa budowla na Węgrzech, stał się symbolem Budapesztu. Imponujące rozmachem neogotyckie założenie, wzniesione w latach 1884-1904 według projektu Imre Steindla, wzorowane jest na gmachu parlamentu londyńskiego. Ma 268 m długości, 96 m wysokości i znajduje się w nim 691 pomieszczeń.

 

 

 

Plac Roosevelta – wielki plac na peszteńskim przyczółku mostu Łańcuchowego zawsze pełnił ważną rolę. Przy tym placu wzniesiono piękny gmach Akademii Nauk, tu w 1867 r. usypano  kopiec z okazji koronacji Franciszka Józefa, tu postawiono pomniki najwybitniejszych Węgrów. W drugiej połowie XIX w. był to najpiękniejszy klasycystyczny plac Europy. Jego harmonię naruszyła wielka bryła secesyjnego pałacu Greshama, a całkowicie zburzyły nowoczesne hotele oraz socrealistyczny biurowiec.

 

 

Bazylika św. Stefana – Budowę tej największej świątyni Budapesztu rozpoczęto w 1851 r. według projektu Józsefa Hilda. Gdy 22 stycznie 1868 r. zawaliła się kopuła, nowy projekt opracował Miklós Ybl. Powstała monumentalna, niejednolita stylistycznie budowla łącząca elementy neorenesansowe i neoklasycystyczne. Hild zaprojektował kościół na planie krzyża greckiego, ale Ybl w trakcie budowy wiele zmienił. Dalsze zmiany, głównie we wnętrzu, wprowadził József Kauser.

 

Opera, otwarta 27 września 1884 r., piękną architekturą i bogactwem wnętrz dorównywała najokazalszym w owych czasach operom Paryża, Wiednia i Drezna. Było to życiowe dzieło węgierskiego architekta Miklósa Ybla. We wszystkich salach podziwiać można wspaniałe dekoracje malarskie oraz rzeźbiarskie o tematyce muzycznej i antycznej.

 

[ koniec strony ]

ŚRÓDMIEŚCIE  BUDAPESZTU

Śródmieście stanowi historyczne centrum Pesztu, które w średniowieczu otoczone było murami. Za tureckiego panowania Peszt podupadł i wyludnił się. W końcu XVII w. znajdowały się tu tylko kościoły, schronisko dla inwalidów i jeden dom mieszkalny – dawny pałac Péterffyego. Z czasem Peszt zaczął wychodzić poza średniowieczne mury, powstawały przedmieścia, dziś śródmiejskie dzielnice. Sto lat później, podczas kolejnego porządkowania miasta, wyburzono część starych budowli i postawiono wielkie kamienice ze sklepami i kawiarniami. Peszt stał się ośrodkiem handlu i usług.

 

Ulica Váci, całkowicie wyłączona z ruchu kołowego i zamieniona w atrakcyjny deptak, jest głównym miejscem spacerów, spotkań w kawiarniach i zakupów w eleganckich sklepach. Wygląda pięknie zwłaszcza nocą, oświetlona stylowymi latarniami i neonami.

 

Kościół Śródmiejski powstał za panowania pierwszego króla Węgier, św. Stefana, na murach rzymskiej twierdzy Contra Aquincum, ale z tamtej budowli niewiele pozostało. W XIV w. zbudowano na tym miejscu duży gotycki kościół o trzech nawach. Za czasów tureckich świątynię przerobiono na meczet. Zniszczona podczas pożaru w 1723 r., została odbudowana przez Györgya Jánosa Pauera w latach 1725-1739 w stylu barokowym.

 

Odwiedziny w Muzeum Narodowym są najlepszym sposobem, aby w obrazowy sposób zapoznać się z historią Węgier. Stale powiększające się kolekcje dzieł sztuki i dokumentów od 1848 r. eksponowane są w obecnej siedzibie. Z bogatych zbiorów muzeum, obejmujących zarówno wybitne dzieła sztuki, wyroby rzemiosła artystycznego, dokumenty historyczne, jak i fotografie, wybrano najlepsze i pogrupowano je w układzie historycznym. Znakomicie przemyślana i nowoczesna koncepcja wystawy pozwala poznać nie tylko dzieje Węgier, ale także przebogaty dorobek kulturalny tego kraju, organizację życia społecznego i życie codzienne mieszkańców w różnych wiekach.

 

WOKÓŁ  VÁROSLIGET

Zuglo, bo tak nazywa cała dzielnica, zaczęło robić karierę pod koniec XIX w., kiedy postanowiono ulokować tu wszystkie inwestycje związane z obchodami tysiąclecia Węgier w 1896 roku. Również tutaj zorganizowano wystawę milenijną. Zuglo stało się wówczas centrum kulturalnym Budapesztu.

 

Plac Bohaterów przywołuje dzieje Węgier, jest poglądową lekcją historii tego kraju. Jest to zarazem najpiękniejszy, reprezentacyjny plac stolicy, który swój ostateczny kształt otrzymał w 1938 r., z okazji Kongresu Eucharystycznego w Budapeszcie. Tu otwierano w 1896 r. wystawę milenijną, tu stanął Pomnik Tysiąclecia z posągami najwybitniejszych władców i polityków. W przylegającym do pałacu pięknym parku zbudowano zamek Vajdahunyad skomponowany z elementów najlepszych dzieł architektury z całych Węgier.

 

Zbiory Muzeum Sztuk Pięknych należą do ważniejszych w Europie.  Podczas zwiedzania muzeum warto poświęcić chwilę na obejrzenie neorenesansowego holu, który tworzy wspaniałe tło dla eksponowanej tu sztuki włoskiego renesansu. Zbiory muzeum obejmują dzieła sztuki obcej od starożytności po wiek XX. Zobaczyć tu można ciekawe kolekcje sztuki egipskiej, greckiej i rzymskiej, ale największą atrakcją są galerie malarstwa dawnego i nowoczesnego. Muzeum ma ponadto niezwykle ciekawą kolekcję rzeźby oraz przebogate zbiory graficzne udostępniane na wystawach czasowych.

 

OBRZEŻA  BUDAPESZTU

Budapeszt jest miastem rozległym. Na północ od centrum znajdują się  bardzo ciekawe ruiny założonego w II stuleciu przez Rzymian miasta Aquincum. Od zachodu miasto okalają góry, gdzie znajdują jaskinie, rezerwaty przyrody i piękne tereny spacerowe. Od wschodu do śródmieścia Pesztu przylega zamknięty już cmentarz Kerepesi, który jest Narodowym Panteonem. Wreszcie na południu warto zwiedzić jeden z najpiękniejszych barokowych pałaców w Nagytétény, zatrzymując się po drodze w jedynym w swoim rodzaju parku, w którym ustawiono pomniki socjalizmu.

 

Aquincum – Jedną z największych atrakcji Budapesztu jest wizyta w Aquincum. Ruiny miasta wzniesionego przez Rzymian na przełomie I i II w., na północ od obozu wojskowego, zostały odkryte pod koniec XIX w. Dziś  można spacerować jego ulicami podziwiając pozostałości term, świątyń, sklepów i domów. Pośrodku dostępnej części ruin znajduje się muzeum, w którym wystawiono najcenniejsze znaleziska archeologiczne z terenu miasta. Nieopodal ruin Aquincum wznoszą się pozostałości drugiego amfiteatru, służącego niegdyś mieszkańcom miasta.

 

Źródło: Budapeszt - Przewodniki Wiedzy i Życia