{"id":7420,"date":"2022-04-12T08:55:58","date_gmt":"2022-04-12T06:55:58","guid":{"rendered":"https:\/\/www.traveligo.pl\/blog\/?p=7420"},"modified":"2022-04-12T08:57:07","modified_gmt":"2022-04-12T06:57:07","slug":"tradycje-wielkanocne-w-czechach","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.traveligo.pl\/blog\/tradycje-wielkanocne-w-czechach\/","title":{"rendered":"Tradycje wielkanocne w Czechach"},"content":{"rendered":"

\u015awi\u0119tom wielkanocnym w Czechach towarzyszy wiele zwyczaj\u00f3w i tradycji ludowych.<\/h3>\n

Wielka \u015aroda w Czechach<\/a> nazwana jest Brzydk\u0105 \u015arod\u0105, przypomina bowiem zdrad\u0119 Judasza, czyli z\u0142y, brzydki uczynek, a tak\u017ce \u015arod\u0105 Sazometn\u0105 (wymiataj\u0105c\u0105 sadz\u0119). W tym dniu nie powinni\u015bmy si\u0119 d\u0105sa\u0107 i gniewa\u0107, bo zgodnie \u00a0z przes\u0105dami nachmurzon\u0105 twarz b\u0119dziemy mie\u0107 w ka\u017cd\u0105 \u015brod\u0119 przez ca\u0142y rok. W Wielki Czwartek, w Czechach zwany Zielonym Czwartkiem, zgodnie z tradycj\u0105 nale\u017cy spo\u017cywa\u0107 dania w kolorze zielonym, na przyk\u0142ad szpinak, broku\u0142y, kapust\u0119 czy sa\u0142atk\u0119 z pokrzyw, aby zachowa\u0107 zdrowie przez ca\u0142y rok. \u00a0Tego dnia w czasie mszy dzwony ko\u015bcielne dzwoni\u0105 ostatni raz, zanim, zgodnie z legend\u0105, odlec\u0105 do Rzymu. W Wielki Pi\u0105tek w wielu\u00a0 czeskich wioskach\u00a0 zachowa\u0142 si\u0119 zwyczaj chodzenia \u00a0od domu do domu z\u00a0 drewnianymi ko\u0142atkami. Ich d\u017awi\u0119k ma nawo\u0142ywa\u0107 wiernych do ko\u015bcio\u0142a, zamiast milcz\u0105cych w tym dniu dzwon\u00f3w. Wielka Sobota w Czechach nazywana jest Bia\u0142\u0105 Sobot\u0105 \u2013 tego dnia malowano\u00a0 izby na bia\u0142o i sprz\u0105tano.<\/p>\n

\"Wielkanoc
Wielkanoc w skansenie Wo\u0142oskim w Roznovie. fot. Jan Kol\u00e1\u0159<\/figcaption><\/figure>\n

Do najpopularniejszych tradycji w Poniedzia\u0142ek Wielkanocny nale\u017cy tak zwana poml\u00e1zka, czyli\u00a0 symboliczne smaganie dziewcz\u0105t i kobiet po nogach r\u00f3zgami z ga\u0142\u0105zek wierzbowych, kt\u00f3re ma podobno zapewni\u0107 m\u0142odo\u015b\u0107 i zdrowie przez ca\u0142y rok. Pierwsze wzmianki o poml\u00e1zce pochodz\u0105 z XIV wieku, ale tradycja jest prawdopodobnie starsza i si\u0119ga czas\u00f3w przedchrze\u015bcija\u0144skich. Ch\u0142opcy i m\u0119\u017cczy\u017ani smagali swoje ukochane ga\u0142\u0105zkami wierzbowymi, aby d\u0142ugo zachowa\u0142y zdrowie\u00a0 i m\u0142odo\u015b\u0107. Stopniowo rozwija\u0142a si\u0119 moda zaplatania wierzbowych ga\u0142\u0105zek, by w ko\u0144cu d\u0142uga i misternie zapleciona r\u00f3zga sta\u0142a si\u0119 chlub\u0105 w\u0142a\u015bciciela. Do dzi\u015b niekiedy poml\u00e1zki osi\u0105gaj\u0105 kilku metr\u00f3w. Te oczywi\u015bcie s\u0142u\u017c\u0105 wy\u0142\u0105cznie do dekoracji. W Czechach chodzenie od domu do domu\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 z poml\u00e1zk\u0105 do tej pory jest kultywowane, chocia\u017c w wi\u0119kszych miastach zwyczaj ten powoli zanika. Tradycyjnie w Poniedzia\u0142ek Wielkanocny ch\u0142opcy i m\u0119\u017cczy\u017ani z r\u00f3zgami odwiedzaj\u0105 swoich s\u0105siad\u00f3w. Dostaj\u0105 za to malowane jajka, kolorow\u0105 wst\u0105\u017ck\u0119 na r\u00f3zg\u0119, co\u015b s\u0142odkiego lub co\u015b mocniejszego. Szczeg\u00f3lnie na Morawach, gdzie wci\u0105\u017c \u017cywa jest tradycja domowej produkcji destylat\u00f3w, chodzenie\u00a0 z poml\u00e1zk\u0105 jest w\u015br\u00f3d m\u0119\u017cczyzn bardzo popularne. W niekt\u00f3rych regionach Czech w Poniedzia\u0142ek Wielkanocny panuje tradycja polewania wod\u0105.<\/p>\n

\"\"Ka\u017cda prawdziwa gospodyni przygotowuje na Wielkanoc smakowite wypieki, na przyk\u0142ad popularne baranki biszkoptowe, w polewie czekoladowej lub cukrowej, pierniczki, judasze czy mazance, kt\u00f3rych nazwa pochodzi od dawnego pieczywa wielkanocnego. Kroi\u0142o si\u0119 je na kromki, macza\u0142o w winie i smarowa\u0142o (maza\u0142o) miodem. Przepisy na mazance r\u00f3\u017cni\u0142y si\u0119, w zale\u017cno\u015bci od regionu i statusu materialnego gospodarzy. Zwykle przygotowywano je z ciasta dro\u017cd\u017cowego, czasem dodawano migda\u0142y i rodzynki lub orzechy i suszone owoce. Wilgotno\u015bci nadawa\u0142y ciastu \u015bmietana i twar\u00f3g.<\/p>\n

Judasze wielkanocne, czyli ciastka dro\u017cd\u017cowe, nacierane miodem, najcz\u0119\u015bciej w kszta\u0142cie stryczka lub kr\u0119conego sznura, piecze si\u0119 tradycyjnie wieczorem w Wielk\u0105 \u015arod\u0119. Zgodnie z tradycj\u0105, ten kto zje judasza o \u015bwicie w Wielki Czwartek, przez ca\u0142y rok b\u0119dzie chroniony przed ludzk\u0105 zdrad\u0105, uk\u0105szeniem w\u0119\u017ca i u\u017c\u0105dleniem pszczo\u0142y.<\/p>\n

\"Wielkanoc
Wielkanoc w skansenie Vesely Kopec. Fot. archiv Muzeum v p\u0159\u00edrod\u011b Vyso\u010dina<\/figcaption><\/figure>\n

W Wielki Pi\u0105tek wszystkich chrze\u015bcijan obowi\u0105zuje post. W Czechach tradycyjn\u0105 \u015bwi\u0105teczn\u0105 ryb\u0105 jest karp, kiedy\u015b \u0142owiony i sprzedawany z kadzi r\u00f3wnie\u017c w Wielkanoc, tak samo jak przed Bo\u017cym Narodzeniem. Popularny jest tak\u017ce pstr\u0105g, a kto nie lubi ryb, wybiera prosty posi\u0142ek bezmi\u0119sny.<\/p>\n

W Wielk\u0105 Sobot\u0119 popularn\u0105 potraw\u0105 jest pasztet wielkanocny. Na Wielkanoc, obok ciast, mazanc\u00f3w, judaszy, barank\u00f3w wielkanocnych i innych s\u0142odkich przysmak\u00f3w, na stole zwykle kr\u00f3luje ros\u00f3\u0142 i pieczone mi\u0119so z m\u0142odych zwierz\u0105t, na przyk\u0142ad jagni\u0119cina lub ciel\u0119cina. W Poniedzia\u0142ek Wielkanocny\u00a0 szykuje si\u0119 g\u0142\u00f3wnie dania z jajek i piecze si\u0119 nast\u0119pn\u0105 porcj\u0119 pasztetu wielkanocnego.<\/p>\n

Przepis na mazanca:<\/strong><\/p>\n

Sk\u0142adniki:<\/p>\n