Szlak Wielkich Jezior Mazurskich: przewodnik i atrakcje

Polska to kraj, w którym znajdziemy wiele pięknych miejsc. Niewątpliwie jednym z nich są Mazury – kraina tysiąca jezior, nadal spokojna, nadal piękna i dzika. Dziś przedstawimy niektóre z akwenów widziane okiem tych miłośników słodkich wód, którzy niewątpliwie znają je najlepiej – okiem żeglarskim.

Mazury w każdym roku przyciągają turystów mnóstwem hoteli, domków letniskowych czy campingów położonych blisko natury, rezerwatów i parków krajobrazowych. Oprócz odpoczynku, wędkowania, kąpieli czy opalania się, gorąco zachęcamy do zebrania wesołej ekipy przyjaciół, wynajęcia jachtu i podjęcia wyzwania – przepłyńcie choć fragmentu Szlaku Wielkich Jezior Mazurskich! Oczywiście mając na pokładzie doświadczonego sternika, bowiem połączenie żywiołów wody i powietrza, to nie żarty. Z pewnością taki wypad, choćby jednodniowy, jako element dłuższego pobytu, pozostanie w pamięci na długie lata, a Mazury zagoszczą w sercach uczestników już na zawsze.

Szlak Wielkich Jezior Mazurskich, to niewątpliwie unikat na skalę europejską, nie znajdziemy nigdzie na starym kontynencie innego, tak rozległego, urozmaiconego i śladu działalności lodowcowej z jeziorami rynnowymi i morenowymi. Zarówno pod względem przyrodniczym, historycznym, geologicznym jak i turystycznym – jest to miejsce, które należy mieć na swoim koncie.

Szlak żeglowny, o którym mowa, to system dróg wodnych, umożliwiający żeglugę pomiędzy akwenami całej Krainy Wielkich Jezior Mazurskich, wodami większych i mniejszych jezior, a także przedostawanie się z jednego obszaru do drugiego za pośrednictwem efektownych śluz, jazów, czy urokliwych kanałów. Krążą pogłoski, że niedługo dostępne będą połączenia wodne nawet do samego Bałtyku! Cały szlak, to około 126km szlaku głównego z mierzącymi 200km odgałęzieniami. Przy planowaniu takiego rejsu, należy wziąć pod uwagę, że przepłynięcie go całego zajmuje 7-10 dni samej podróży na pokładzie, zatem aby spokojnie zejść na ląd, zacumować i pozwiedzać czy skorzystać z wieczornego klimatu tawern należy zarezerwować sobie co najmniej 2 tygodnie wolnego.

Lokalizacja

Obszar, o którym mowa, Kraina Wielkich Jezior Mazurskich, to północ Polski, województwo warmińsko-mazurskie. Rozpoczyna się na granicy Równiny Kurpiowskiej, ciągnie przez Równinę Mazurską, wzdłuż sąsiadujących Pojezierzy Ełckiego i Mrągowskiego, dalej rozlewa swe wody w stronę Niziny Sękopolskiej i Krainy Węgorapy aż na północy naszego kraju pod Obwodem Kaliningradzkim.

Po wodach szlaku poruszają się głównie statki Żeglugi Mazurskiej oraz żeglarze jachtów żaglowych i motorowodnych. Oczywiście na swoim kursie napotkać można również kajakarzy, windsurferów, użytkowników rowerków wodnych czy pływających zwykłymi łódkami wiosłowymi wczasowiczów i wędkarzy. Pamiętajmy zatem aby zachować ostrożność, niezależnie od stopnia zrelaksowania pod białym płótnem przyjemnie łopoczącego żagla, przy delikatnym plusku wody przecinanej dziobem łodzi płynącej w rytmie wiatru „grającego na wantach”. Wiedzmy również, że ruch na szlaku, wbrew pozorom, jest bardzo zorganizowany i rządzi się specjalnymi przepisami. Nie dajmy się więc namówić na rejs bez osoby posiadającej uprawnienia żeglarskie, mimo, że mniejsze łodzie można wypożyczyć bez takiego dokumentu. W razie nieoczekiwanych sytuacji, np. meteorologicznych (silny wiatr, nagły szkwał, burza, czy nawet brak wiatru na środku jeziora) lub konieczności niespodziewanego wykonania trudnego manewru – tylko osoba przeszkolona zapewni pełne bezpieczeństwo załodze.

Gdzie warto zacumować?

Przygoda na Szlaku Wielkich jezior, to nie tylko woda i żagle. Warto zatrzymać się w portach, które mamy po drodze, pozwiedzać piękne mazurskie miasta, z których każde oferuje coś wyjątkowego, wziąć udział w miejscowych zabawach i festiwalach, czy zacumować „na dziko” i podziwiać tereny Mazurskiego Parku Krajobrazowego oraz liczne rezerwaty przyrody. Przy odrobinie szczęścia w okolicy jezior Śniardwy czy Bełdany, można zobaczyć dzikie konie będące potomkami tarpanów. Do mazurskich „must be” należą z pewnością:

Ruciane Nida
– Leśniczówka Pranie i Muzeum Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego
– śluza Guzianka łącząca dwa akweny różniące się od siebie poziomem wody (2m)
– Kadzidłowo – park dzikich zwierząt
– Krutynia – urokliwa rzeka, na której organizowane są liczne spływy kajakowe
– Karwica i Krzyże – miejscowości campingowe, gdzie docierają żeglarze nieużywający silników, gdyż ze względu na walory przyrodnicze obowiązuje tam tzw. strefa ciszy.

Ryn

– zamek krzyżacki
– wiatrak typu holenderskiego
– stary młyn

Mikołajki
Małe miasteczko, nieoficjalnie uważane za centrum Mazur, gdzie główne atrakcje to:
– Muzeum Reformacji Polskiej
– neogotycki kościół Matki Boskiej Różańcowej
– zabudowa z przełomu XIX i XX w.
– wioska żeglarska z całym mnóstwem jachtów
– coroczny Festiwal Szantowy
– Aquapark Tropicana
– Gród Galindów, Galindia – skansen nieopodal miasteczka

Giżycko
Giżycko jest niewątpliwie jedną ze stolic żeglugowych Mazur, co roku przyciąga żeglarzy z całej Polski (i świata) będąc doskonałą bazą wypadową zarówno żeglarską jak i ogólnie turystyczną. Miejsca i wydarzenia, które warto zobaczyć:
– twierdza Boyen i amfiteatr: budowle z 1845, kształtem przypomina gwiazdę, której ramiona tworzony 6 bastionów, wyśmienity okaz pruskiej szkoły fortyfikacyjnej
– most obrotowy ważący, napędzany ręcznie przez 1 osobę (!)
– wieża ciśnień z tarasem widokowym
– plaża nad jeziorem Niegocin
– park linowy „Wiewióra”
– coroczny zlot tzw. „oldtimerów”, czyli pięknie wykonanych, zdobionych, wiekowych żaglowców, głownie drewnianych

Sztynort
Miasto słynie przede wszystkim z jednego z największych polskich portów śródlądowych, który mieści aż 600jachtów. Nie można jednak przegapić tu miejsc, takich jak:
– pałac Lehndorfów z XVIIw.
– tawerna Zęza, znana wszystkim żeglarzom
– wyspa kormoranów na jeziorze Dobskim

Węgorzewo
Północny kres wędrówek żeglarskich.
– zamek krzyżacki
– bunkry w Mamerkach, „Miasto Brygidy”
– Muzeum Tradycji Kolejowej
– Muzeum Kultury Ludowej

Oprócz atrakcji znajdujących się w miasteczkach i ich okolicach, należy wiedzieć, że jeziora oraz lasy należące do krajobrazu Krainy Wielkich Jezior Mazurskich w czasie II Wojny Światowej stanowiły linię obrony. Wiąże się to z licznymi pozostałościami po tym okresie, takimi jak setki bunkrów, schronów, kwater, cmentarzy, starych mostów, nieukończonych budowli, czy rowów przeciwczołgowych. Większość wyłania się nagle podczas leśnych wędrówek z gąszczy dodając Mazurom tajemniczości i majestatu. Przykładem jest najbardziej znany np. „Wilczy Szaniec”, polowa kwatera Hitlera.

Teren słynie również z licznych siedlisk unikatowych ptaków. Turyści mogą spotkać w swoim naturalnym środowisku symbol regionu – kormorana, czy perkoza dwuczubego, łyskę, czaplę i łabędzia niemego. Obecnością swoją zaszczycają teren również bocian czarny, kania czarna, orzeł przedni i bielik. Na lądzie za to zaobserwujemy wydrę, bobra, żółwia błotnego, łosia, liczne gatunki nietoperzy i kolorowych ważek, a jesienią nawet rykowiska jeleni.

Nie bez powodu Jeziora Mazurskie w 2011 roku dotarły do globalnego finału głosowania na 7 Nowych Cudów Natury, wyprzedzając wyspy Galapagos Malediwy czy Wielki Kanion Kolorado…Mazury to cud natury! Ahoj!