Przewodnik po Cypr

Cypr

Kiedy w wyniku potężnych sił geologicznych we wschodniej części Morza Śródziemnego rodziła się wyspa Cypr, wypiętrzyły się dwa oddzielone niziną pasma gór, powstała usiana zatokami i otoczona złotymi plażami linia brzegowa. Dobroczynna natura bez reszty wykorzystała nadarzającą się okazję – jej dzieło najlepiej podziwiać w lecie, gdy wyspę okrywa kobierzec bujnie rozwijającej się roślinności.

Dzisiejszy Cypr jest jednym wielkim przedsięwzięciem turystycznym. Świadczy o tym choćby liczba hoteli, które stoją dosłownie wszędzie, nawet tam, gdzie niegdyś nie było nic prócz krzewów i wydm. W niektórych częściach wyspy zmiany następują tak szybko, że nawet w dobrze znanej okolicy można łatwo zabłądzić. Zmiany te nie są jednak zbyt dokuczliwe dla turystów, którzy często powracają na wyspę, szczególnie w wakacje, by przejść się ulicami Nikozji i odwiedzić znajome sklepy albo skręcić w małą uliczkę i ujrzeć, jakimś cudem ocalały, zakątek dawnego Cypru.

Oferty turystyczne są na Cyprze wyjątkowo bogate. Wielbiciele dyskotek mogą się bawić w Limassolu, Aja Napa i Protaras. Często zabawy nie kończą się przed świtem. Na miłośników spokojnego odpoczynku czekają piękne plaże nad zatoką Chrysochu oraz pagórki i doliny gór Troodos.

Położenie wyspy we wschodniej części Morza Śródziemnego wpłynęło na jej historię. Spotykały się tu cywilizacje Wschodu i Zachodu. Ziemię tę przemierzali Egipcjanie, Fenicjanie, Asyryjczycy, Persowie, Rzymianie, Bizantyjczycy, krzyżowcy, Frankowie, Wenecjanie, Turcy i Brytyjczycy. W 1974 r. wybuchł krwawy konflikt między obecnymi mieszkańcami wyspy: Grekami i Turkami cypryjskimi. Kraj został wówczas podzielony na część północną, należącą do Turcji i południową – do Grecji. Obecnie obie zwaśnione społeczności dzieli szczelna granica, która biegnie wzdłuż wyspy. Granica jest zamknięta dla Greków cypryjskich. Tylko turyści, którzy goszczą na południu, mogą skorzystać z przywileju jej przekraczania.

Geografia

Cypr leży w północno-wschodniej części Morza Śródziemnego, blisko wybrzeży Azji Mniejszej, w odległości około 70 km od Turcji, 100 km od Syrii i 800 km od Grecji. Położenie wyspy zawsze miało duże znaczenie strategiczne – każda potęga zaangażowana na Bliskim Wschodzie miała swoje wpływy na Cyprze.

Cypr jest jedną z największych wysp na Morzu Śródziemnym. Zajmuje powierzchnię 9,3 tys. km², wielkością ustępując tylko Sycylii i Sardynii. Ze wschodu na zachód liczy 240 km, a z północy na południe - 96 km. Niezwykle różnorodna linia brzegowa ma długość 720 km. Nizinę Mesaria, długości około 100 km i szerokości 20-30 km, otaczają od północy góry Karpason, a od południowego zachodu góry Troodos. Najwyższym szczytem gór Troodos jest Olimp, wznoszący się na wysokość 1952 m n.p.m. Przez znaczną część zimy najwyższe partie gór pokrywa kilkumetrowa warstwa śniegu. Nieco niżej rosną sosny, cedry i dęby. Wszędobylskie uprawy winnej latorośli pną się po najbardziej stromych zboczach. Latem w górach temperatura jest znacznie niższa niż na nizinach. Podczas gdy lato jest raczej suche, w zimie deszcze są obfite.

Linia brzegowa jest bardzo różnorodna, od skalistych zatoczek po rozległe piaszczyste plaże. Cypr ma dwa naturalne porty: w Limassolu i Famaguście (Mağosie) oraz jeden sztuczny w Larnace.

Gospodarka

Stolica wyspy - Nikozja - leży na nizinie Mesaria, która jest bardzo żyzna, w co trudno uwierzyć zwłaszcza w lecie, gdy przypomina raczej wysuszoną nieckę niż zasobny spichlerz Cypru. Pomimo niedostatku wody – na Cyprze deszcz pada tylko między październikiem a majem – jedną z podstawowych gałęzi gospodarki jest rolnictwo. Daje ono zatrudnienie 1/3 ludności i jest źródłem 20% dochodu narodowego. Na wschodzie do powszechnego użytku weszły wiatraki, które pompują wodę potrzebną do nawodnienia upraw ziemniaków, rosnących w charakterystycznej dla tego regionu czerwonej ziemi. Wokół Limassolu i na północy - w okolicy Morfu - rosną gaje cytrusowe. Winnice są niemal wszędzie.

Popularna jest też hodowla owiec, zwłaszcza na naturalnych górskich pastwiskach. Przemysł daje zatrudnienie 1/4 ludności, głównie w zakładach tekstylnych, obuwniczych, cementowych, w przetwórniach owoców oraz wytwórniach win. Ważną rolę w gospodarce odgrywa turystyka, która jest podstawowym źródłem przychodów dewizowych. Daje ona zatrudnienie wielu mieszkańcom Cypru. Wyspę co roku odwiedza około 2 mln gości, a wpływy z tego tytułu są ogromne.

Sytuacja polityczna

Polityka jest głównym tematem rozmów Cypryjczyków. Trudno się temu dziwić - walka o Enosis (unię z Grecją) w latach pięćdziesiątych połączyła wokół wspólnej sprawy wszystkich członków greckiej społeczności na Cyprze. Kompromisowe rozwiązanie, jakim była uzyskanie niepodległości w 1960 r., nie przyniosło spodziewanej stabilizacji. Konstytucja okazała się opoką nie dość trwałą, a konflikt między Turkami i Grekami cypryjskimi zaowocował podziałem wyspy na dwie części. Głową państwa jest prezydent wybierany na 5 lat w wyborach powszechnych.

Przez centrum starej Nikozji przebiega granica dzieląca wyspę na część południową – grecką i północną – turecką. Wzdłuż 200-kilometrowej granicy rozmieszczono punkty obserwacyjne, nad strefą buforową kontrolę sprawują oddziały ONZ. Wśród Greków cypryjskich toczy się zażarta dyskusja, w jaki sposób osiągnąć porozumienie ze społecznością turecką i odzyskać utracone ziemie. Tymczasem problem pozostaje nie rozwiązany. Dzisiejszy Cypr – a właściwie południowy Cypr – jest jednym z najbogatszych państw na Bliskim Wschodzie. Bezrobocie wynosi zaledwie 3%, od 1975 r. produkt narodowy brutto wzrasta o 6% rocznie. Turyści wszędzie dostrzegą oznaki dobrobytu. Nie sposób nie zauważyć wielkich przedsięwzięć finansowanych przez państwo, takich jak autostrady i tamy.

Dzisiejszy Cypr wydaje się stabilnym państwem demokratycznym, jakkolwiek ciągle żywe wspomnienia o wydarzeniach z 1974 r. przypominają, że może tu jeszcze dojść do jakiejś politycznej zawieruchy.

Kultura

Cypr miał niewielki wpływ na kulturę światową. Kilka urodzonych na wyspie znamienitych osób wyjechało za granicę. Nie przeszkadza to jednak Cypryjczykom uważać ich za współziomków. Najsłynniejszym obywatelem wyspy był Zenon z Kition - myśliciel i filozof, twórca stoicyzmu.

Sztuka ludowa jest na Cyprze częścią historii i tradycji tego kraju. Tajemnice produkcji wyrobów artystycznych z drogich kamieni, metalu, drewna oraz tkanin, między innymi jedwabiu, wełny i bawełny, przekazywane były z pokolenia na pokolenie aż do czasów współczesnych.

Pierwsze wrażenia

Turystę po raz pierwszy odwiedzającego Cypr latem z pewnością zaskoczą upały, które są  dokuczliwsze w głębi lądu, gdzie wiejący od morza wiatr przynosi niewielką ulgę. Odwiedzający Cypr piją zazwyczaj trzy razy więcej płynów niż normalnie. Zbyt intensywny wysiłek fizyczny jest w tych warunkach wręcz niemożliwy. Nie powinno się więc wychodzić w południe nawet na krótki spacer, gdyż może być on zbyt wyczerpujący dla organizmu nie przyzwyczajonego do tych warunków klimatycznych.

Cypryjczycy, jak mogą, ułatwiają turystom pobyt na wyspie – są towarzyscy, a wielu mówi dobrze po angielsku – dzięki czemu obcokrajowcy czują się tu jak u siebie w domu.

Cypryjczycy dużo czasu spędzają w kawiarni, grają w trik-traka lub rozprawiają o sytuacji politycznej kraju. Przedsiębiorczość leży w naturze niemal każdego Cypryjczyka, co dobitnie podkreśla ich życiowe motto: “Jeśli coś daje się ruszyć z miejsca – sprzedaj to turyście”. Entuzjastyczna aktywność handlowa ma jednak swoje granice. Cypryjczycy znani są bowiem z tego, że nie lubią się spieszyć i przepracowywać. O każdej porze dnia z przyjemnością oddadzą się wypoczynkowi, odkładając wszystkie sprawy na później.

Południowy wschód wyspy, wokół Aja Napa, to jeden z najpopularniejszych kompleksów turystycznych. Okolica straciła, niestety, wiele ze swego charakteru. Znajdują się tu, oczywiście, piękne piaszczyste plaże, ale przeważnie są one bardzo zatłoczone. Plaże wokół Limassolu i Larnaki są rozleglejsze, lecz i tu trudno znaleźć zaciszne miejsce. Limassol i Larnaka czerpią obecnie ogromne zyski z turystyki, choć niegdyś były to miasta typowo przemysłowe. Na szlaku między Larnaką a Pafos jest więcej miejsc do odwiedzenia niż w innych częściach wyspy: średniowieczny zamek Kolossi, wielki amfiteatr w Kurion, starożytne Palea Pafos, gdzie odkryto antyczne budowle o ogromnym znaczeniu dla archeologii śródziemnomorskiej. Atrakcją podróży do tego regionu są też piękne plaże. Główna droga biegnie wzdłuż wspaniałych, białych klifów, obok tak uroczych miejsc, jak Petra tu Romiu, gdzie – jak głosi legenda – z morskich fal wyłoniła się bogini Afrodyta.

W północnej, tureckiej części wyspy czuje się zupełnie inną atmosferę niż na południu. Ponieważ dociera tu niewielu turystów, wszędzie jest cicho i pusto. Nieco gwarniej jest w północnej Nikozji, która przypomina wielki turecki bazar. Kirenia to ospałe miasto ze średniowiecznym zamkiem w porcie, stara Famagusta jest jednym z najlepiej zachowanych weneckich miast w basenie Morza Śródziemnego, natomiast nowa część miasta straszy pustką, ponieważ od czasu inwazji w 1974 r. wstęp mają tu tylko żołnierze.

Źródło: Cypr - Przewodniki Thomasa Cooka - Wiedza i Życie

-

Ta malownicza, jedna z największych śródziemnomorskich wysp, nierozerwalnie związana jest z kultem bogini Afrodyty. Lecz nie tylko to przyciąga turystów na wakacje na Cyprze. To ponad 300 słonecznych dni w roku, przepiękne plaże, krystalicznie czyste morze i bliskość majestatycznych gór Trodos powoduje, że lato 2016 na Cyprze jest coraz popularniejsze.

Urozmaicony krajobraz Cypru jest gwarancją udanego urlopu dla każdego. Maleńkie, tradycyjne wioski na zboczach gór, otoczone winnicami, spodobają się miłośnikom samodzielnego zwiedzania. Dla amatorów adrenaliny lato 2016 na Cyprze przygotowano różnorodną ofertę sportów wodnych, a w rejonach górskich przejażdżki samochodami terenowymi przez dzikie ścieżki. Osoby zafascynowane starożytnymi kulturami znajdą tu bogate stanowiska archeologiczne i zabytki. Miłośnikom spokojnego wypoczynku zaś lato 2016 na Cyprze zapadnie w pamięć dzięki różnorodności plaż – od pudrowych, białych plaż Aiya Napy, po długie połacie złotego piasku w Famagusta czy Pafos. A poza tym wakacje na Cyprze można spędzić w ekskluzywnym hotelu, których to baza cały czas rośnie. Lato 2016 na Cyprze można spędzić w niewielkich apartamentach położonych w centrach większych miast jak również w rozbudowanych resortach ze zjeżdżalniami i innymi atrakcjami nawet dla najmłodszych gości. A to wszystko niecałe 4 godziny lotu z Polski!