TraveliGo.pl - Twój turystyczny raj

Historia Starego Miasta Jerozolimy sięga 3 tysiąclecia, choć dzisiejsza siatka ulic powstała w większości w okresie bizntyjskim, a otaczające mury - w XVI w. Wewnątrz murów Stare Miasto dzieli się na nieprecyzyjnie wydzielone dzielnice: żydowską, chrześcijańską, muzułmańską i ormiańską. W kierunku wschodnim i południowym od miasta znajdują się góry Oliwna i Syjon, obie tradycyjnie powiązane z końcem ziemskich dziejów Chrystusa. Na północnym zachodzie rozciąga się nowoczesna Jerozolima z pieknymi przykładami XIX-wiecznej architektury.

Dzielnica muzułmańska

Jest to największa i najgęściej zaludniona dzielnica Starego Miasta. Po raz pierwszy została wytyczona za rządów Heroda Wielkiego, a jej współczesne granice wyznaczono w czasach biznantyjskich. W XII w. została zajęta przez krzyżowców, stąd tak wiele tu kościołów i innych zabytków chrześcijańskich.

Klasztor Biczowania - W tym zespole budowli franciszkańskich znajduje się skromna, lecz robiąca duże wrażenie kaplica Biczowania, stojąca w miejscu, w którym według tradycji żołnierze rzymscy biczowali Chrystusa przed ukrzyżowaniem. Po drugiej stronie dziedzińca znajduje się kaplica Skazania na Śmierć. Miejsce to wiązane jest z sądzeniem Chrystusa przez Poncjusza Piłata.

Łuk Ecce Homo - Rozpięty nad Via Dolorosa łuk zbudowali Rzymianie w 70 r. Gdy Rzymianie odbudowali Jerozolimę w 135 r. po drugim powstaniu żydowskim, zrekonstruowali łuk jako pomnik zwycięstwa, dodając doń po bokach dwa mniejsze przejścia. Środkowe przęsło widać nad ulicą.

Via Dolorosa - Wiązanie Via Dolorosa z rzeczywistą drogą, którą przebył Chrystus, idąc na miejsce ukrzyżowania, bardziej opiera się na tradycji religijnej niż na faktach historycznych. Niemniej przyciaga ona każdego dnia masy pielgrzymów. Ulice oznaczone są czternastoma Stacjami Męki Pańskiej. Ostatnich pięć znajduje się w bazylice Grobu Pańskiego. W każdy piątek o godz. 15 franciszkanie rozpoczynają procesję wzdłuż całej drogi.

Chain Street (Ulica Bramy Łańcucha) - Idąc w kierunku wschodnim od ulicy Dawida, natrafia się najpierw na karawanseraj Chan as-Sultan, odbudowany zajazd. Nieco dalej, po prawej stronie jest madrasa Tasztimurijja z eleganckim balkonem. Wewnątrz znajduje się grobowiec emira Tasztimura. Po tej samej stronie ulicy jest też mauzoleum emira tatarskiego Barka Chana. W tym budynku z fasadą o ciekawej dekoracji mieści się obecnie Biblioteka Chalidi.

Brama Damasceńska - Dzisiejsza brama została zbudowana na ruinach oryginalnej rzymskiej bramy i fragmentach rzymskiego miasta. Po zachodniej stronie bramy schodami schodzi się na teren wykopalisk. W pierwszej warstwie są ruiny kaplicy krzyżowców z freskami, część średniowiecznej drogi i znak oznaczający obecność X legionu rzymskiego. Dalej po metalowych stopniach schodzi się do jedynego zachowanego łuku rzymskiej bramy, przez którą wchodzi się na Plac Rzymskich Wykopalisk, gdzie znajdują się fascynujące ruiny oryginalnego rzymskiego placu.

Kościół św. Anny - Ten piękny kościół krzyżowców, zbudowany w latach 1131-1138, jest doskonałym przykładem architektury romańskiej. Do naszych czasów dotrwał w niemal niezmienionym kształcie. Tradycyjnie uważa się, że stoi tu, gdzie znajdował się dom Anny i Joachima, rodziców Najświętszej Marii Panny.

Haram asz-Szarif (Wzgórze Świątynne lub plac Świątyni) to ogromna, prostokątna, szeroka esplanada w południowo-wschodniej części Starego Miasta. Tradycyjnie - miejsce Pierwszej Świątyni, a następnie Drugiej Świątyni, zniszczonej przez Rzymian. Plac pozostawał w ruinie przez ponad pół wieku i dopiero w 691 r., gdy wybudowano tu Kopułę Skały, stał się tak ważny dla islamu. W ciągu wieków wokół tego trzeciego pod względem znaczenia sanktuarium powstało wiele innych budowli.

Kopuła Skały - Jedno z pierwszych i największych osiągnięć architektury islamu - meczet Kopuła Skały został zbudowany w latach 688-691. Mający wyrażać wyższość islamu, dominujący nad miastem, majestatyczny meczet stał się symbolem Jerozolimy. Bardziej przypominający kościół niż meczet, rozwiązany z matematyczną harmonią proporcji, przywołuje na myśl atchitekturę klasyczną i bizantyjską, a także rotundę Grobu Świętego. Według tradycji to tu właśnie Abraham miał złożyć w ofierze swego syna Izaaka, stąd rozpoczął swą nocną podróż Mahomet i jest to miejsce Święte Świętych Świątyni z czasów Heroda.

Meczet Al-Aksa - Budowlę meczetu rozpoczęto w niecałe 20 lat po ukonczeniu Kopuły Skały. W odróżnieniu jednak od tego meczetu, który pozostał w nienaruszonym stanie przez wielki, Al-Aksa uległ wielu różnym zmianom.

Muzeum Sztuki Islamu - Niezbyt bogate muzeum, mieszczące się w dawnym refektarzu templariuszy, zawiera obiekty ofiarowane przez wieki meczetom na Haram asz-Szarif, jak również fragmenty architektoniczne z wielu budynków placu.

Brama Złota (Brama Miłosierdzia) była jedną z oryginalnych bram miasta Heroda. Według tradycji żydowskiej, Mesjasz wejdzie do Jerozolimy przez tę bramę,  dlatego muzułmanie zamurowali ją w VII w.

Dzielnica Żydowska

Za czasów Heroda teren ten przylegał do muru otaczającego Świątynię i zamieszkiwała go elita kapłanów. W późnym okresie rzymskim Żydom zakazano osiedlania się w Jerozolimie i dopiero w XIII w. ponownie ukształtowała się tu mała wspólnota. Dziś dzielnica ta jest fascynującą, żywą pamiątką ponad 2000 lat historii Żydów w Jerozolimie.

Cardo - W czasach bizntyjskich była to główna arteria Jerozolimy. Zrekonstruowano jej północną część, gdzie obecnie mieszczą się wytworne galerie i butiki.

Plac Hurwa - centrum życia towarzyskiego dzisiejszej dzielnicy żydowskiej, znajdują się tu sklepy z pamiątkami, kawiarnie i bary.

Synagoga Ramban - Ok. 1400 r. synagoga została przeniesiona w obecne miejsce z góry Syjon. Był to pierwszy ślad obecności Żydów w tej dzielnicy od czasu ich wygnania w 135 r. W 1967 r. została odbudowana i znowu odbywają się tu nabożeństwa.

Muzeum Archeologiczne Wohla - Po 1967 r. odkopano tu ruiny kilku domów z epoki Heroda Wielkiego (37-4 r. p.n.e.). Ten odkryty kwartał leży teraz 3-7 m poniżej poziomu uilicy, pod nowoczesnym zespołem budowli i zachowany jest jako Muzeum Archeologiczne Wohla. Warto zwiedzić to muzeum, przywołuje bowiem życie codzienne ludzi sprzed 2000 lat.

Synagogi sefardyjskie - Cztery stojące obok siebie synagogi były duchowym centrum wspólnoty sefardyjskiej. Sefardyjczycy to potomkowie Żydów wypędzonych z Hiszpanii i Portugalii w XV w.

Muzeum Kwartału Dawnych Osiedleńców - niewielkie muzeum poświęcone historii wspólnoty żydowskiej w Jerozolimie od połowy XIX w. do końca panowania tureckiego w 1917 r. - zajmuje jeden z najstarszych zespołów architektonicznych w dzielnicy żydowskiej.

Centrum Rachel Ben Zwi - Głównym zabytkiem, który się tu znajduje, jest model Jerozolimy z okresu Pierwszej Świątyni (ok. VIII w. p.n.e.), na którym zaznaczono wszystkie znane archeologiczne pozostałości. Pokaz audiowizualny przedstawia historię miasta od roku 1000 p.n.e. do 586 p.n.e. Prezentowane są tu także zabytki znalezione w latach 1909-1911 podczas wykopalisk potajemnie prowadzonych przez angielskiego archeologa Montague Parkera.

Spalony Dom - pozostałości domu z I w. n.e. Pomieszczenia, które można zobaczyć, to cztery pokoje i łazienki z rytualną łaźnią, poprzedzone długim holem wejściowym.

Park Archeologiczny Ofel - Ten teren na południowej i południowo-zachodniej stronie Haram asz-Szarif został zabudowany, kilkakrotnie niszczony i odbudowywany w ciągu wieków. Pierwsze domostwa powstały tu w VIII w. p.n.e., choć to, co teraz możemy zobaczyć, pochodzi głównie z czasów Heroda (34-4 p.n.e.) i Omajjadów (661-750).

Mur Zachodni - masywny, gładki, zbudowany z dużych, kamiennych bloków - jest najświętszym miejscem dla Żydów. Znajdujący się przed nim plac to miejsce nieustających modlitw. Mur jest częścią muru oporowego Wzgórza Świątynnego wzniesionego przez Heroda Wielkiego w 20 r. p.n.e. W okresie osmańskim stał się głównym miejscem pielgrzymek Żydów, którzy przychodzili opłakiwać Świątynię zniszczoną w 70 r. Dlatego też od wieków mur ten znany jest pod nazwą Ściany Płaczu. Przestrzeń przed murem podzielona jest na dwie części. Mężczyźni modlą się z lewej strony, kobiety - z prawej. Nie-Żydzi mogą zbliżyć się do muru, ale muszą mieć nakrycia głowy, stosowne ubranie i zachowywać się właściwie.